राज्य में तीन वन विद्यालय (जगदलपुर/महासमुंद/सक्ती) स्थापित है, जिसमें वन विद्यालय जगदलपुर में अप्रशिक्षित वनपाल/वनरक्षकों को छःमाही नियमित प्रशिक्षण दिया जाता है तथा वर्ष में दो प्रशिक्षण सत्र आयोजित किये जाते है, प्रत्येक सत्र में वनपाल हेतु 50 सीटें एवं वनरक्षक हेतु 50 सीटें निर्धारित है। वनरक्षक प्रशिक्षण शाला महासमुंद एवं सक्ती में केवल प्रशिक्षण वनरक्षकों को छः माही नियमित प्रशिक्षण दिया जाता है तथा वर्ष में दो प्रशिक्षण सत्र आयोजित किये जाते है। प्रत्येक सत्र में क्रमद्गाः 100 सीटें एवं 50 सीटें निर्धारित है। उक्त वन विद्यालयों में जनवरी 2010 से दिसम्बर 2011 तक निम्नानुसार वनपालों एवं वनरक्षकों को प्रशिक्षण दिया गया है :-
वर्ष – 2010
I. वनपाल प्रशिक्षण :-
|
अ.क्र |
विद्यालय का नाम |
अवधि |
प्रशिक्षणार्थियों की संख्या |
|
1. |
वन विद्यालय जगदलपुर |
01.01.10 से 30.06.10 |
39 |
|
01.07.10 से 31.12.10 |
41 |
||
|
योग |
80 |
||
अ.क्र विद्यालय का
नाम अवधि प्रशिक्षणार्थियों की संख्या 1. वन विद्यालय
जगदलपुर 01.01.10 से 30.06.10 63 01.07.10 से 31.12.10 60 2. वन विद्यालय
महासमुंद 01.01.10 से 30.06.10 83 01.07.10 से 31.12.10 80 3. वन विद्यालय सक्ती 01.01.10 से 30.06.10 63 01.07.10 से 31.12.10 59 योग 408
|
अ.क्र |
विद्यालय का नाम |
अवधि |
प्रशिक्षणार्थियों की संख्या |
|
1. |
वन विद्यालय
जगदलपुर |
01.01.11 से 30.06.11 |
34 |
|
01.07.11 से 31.12.11 |
36 |
|
अ.क्र |
विद्यालय का
नाम |
अवधि |
प्रशिक्षणार्थियों की संख्या |
|
1. |
वन विद्यालय
जगदलपुर |
01.01.11 से 30.06.11 |
56 |
|
01.07.11 से 31.12.11 |
58 |
||
|
2. |
वन विद्यालय
महासमुंद |
01.01.11 से 30.06.11 |
61 |
|
01.07.11 से 31.12.11 |
91 |
||
|
3. |
वन विद्यालय सक्ती |
01.01.11 से 30.06.11 |
59 |
|
01.07.11 से 31.12.11 |
49 |
||
|
योग |
374 |
||
वित्तिय वर्ष 2011-12 हेतु अप्रशिक्षित वनरक्षकों हेतु एक माह का विशेष आधारभूत प्रशिक्षण कार्यक्रम माह जुलाई 2011 से फरवरी 2012 तक तैयार किया गया है। यह प्रशिक्षण कार्यक्रम वृत्त स्तर पर आयोजित किये जा रहे है। प्रदेश में ऐसे कुल 22 प्रशिक्षण कार्यक्रम आयोजित होंगें, जिनमें कुल 911 प्रशिक्षण वनरक्षकों को दिया जा सकेगा। अभी कुल 622 प्रशिक्षण वनरक्षकों को प्रशिक्षण दिया जा चुका है।
|
प्रशिक्षण संस्थान का नाम |
भारतीय वन सेवा | |
|
I.G.N.F.A.Dehradun,J.L.&R.S.Ltd.Banglore, NIIT GIS Ltd. New Delhi, I.I.F.M.Bhopal, F.S.I. Dehradun, I.I.M. Banglore, K.F.R.I. Peechi,A.S.C.I.Hydrabad, X.I.M. Bhubaneshwar,A.P.F.A.Dulapally, G.I.M.T.R.Goa, F.T.I.Jaipur, H.P.I P.A,Shimla, GEER Foundation Gandhinagar, Zoo Society Guwahati, AS.N.R.S.D.New Delhi, I.I.M Lucknow, WII Dehradun, etc. |
वर्ष 2010-11 |
वर्ष 2011-12 |
|
100 |
84 | |
|
योग :- |
100 |
84 |
|
क्रं |
प्रशिक्षण संस्थान का नाम |
सहायक वन संरक्षक |
वन क्षेत्रपाल | ||
|
वर्ष 2010-11 |
वर्ष 2011-12 |
वर्ष 2010-11 |
वर्ष 2011-12 | ||
|
1. |
राज्य वन सेवा महाविद्यालय ,बर्णिहट |
04 |
08 |
04 |
04 |
|
2. |
राज्य वन सेवा महाविद्यालय ,कोयम्बटूर |
02 |
09 |
07 |
02 |
|
3. |
राज्य वन सेवा महाविद्यालय ,देहरादून |
18 |
12 |
01 |
- |
|
4. |
भारतीय वन सर्वेक्षण संस्थान देहरादून |
08 |
06 |
05 |
05 |
|
5. |
वन अनुसंधान संस्थान देहरादून |
07 |
- |
04 |
- |
|
6. |
पूर्वी वन क्षेत्रपाल महाविद्यालय करस्यांग |
- |
- |
03 |
10 |
|
8. |
छत्तीसगढ प्रशासन अकादमी रायपुर |
21 |
10 |
04 |
- |
|
|
योग :- |
60 |
45 |
28 |
21 |
|
क्रमांक |
प्रशिक्षण का विषय |
प्रशिक्षणार्थियों का स्तर |
प्रशिक्षणार्थियों की संख्या |
प्रशिक्षण स्थान |
|
1. |
संयुक्त वन प्रबंधन , प्रशिक्षण |
उप वनक्षेत्रपाल |
01 |
महासमुंद /सक्ती |
|
वनपाल |
05 | |||
|
वनरक्षक |
48 | |||
|
स .व.प्र. समिति के अध्यक्ष |
51 | |||
|
स .व.प्र. समिति के सदस्य |
20 | |||
|
2. |
रिफ्रेशर कोर्स |
उपवनक्षेत्रपाल /वनपाल/ वनरक्षक |
43 |
महासमुंद |
|
स .व.सं./वनक्षेत्रपाल |
42 |
सक्ती | ||
|
उपवनक्षेत्रपाल /वनपाल/ वनरक्षक |
46 | |||
|
3. |
कम्प्यूटर प्रशिक्षण |
स .व.सं./वनक्षेत्रपाल |
05 |
|
|
4. |
जी .पी.एस प्रशिक्षण |
वनरक्षक |
83 |
महासमुंद |